Секоја спортска фудбалска организација има своја визија и мисија, кои се носители на сите сектори на организацијата, вклучувајќи го и маркетинг секторот.

Во функционалниот менаџмент за маркетинг се врши пренесување на визијата и мисијата на организацијата кон потрошувачите преку развој на маркетиншски план. А секој маркетиншски план е интегриран дел од стратегискиот план на организацијата.

Според Dann и Dann (2004), секоја ефективна маркетинг стратегија зависи од целосно интегрирање на целите поставени од страна на корпоративниот план, стратегискиот план, бизнис планот и маркетиншскиот план на организацијата.

Додека во спортските организации според Shilbury, Quick и Westerbeek (2003), стратегискиот план и стратегискиот маркетиншски план во спортските органзации претставуваат една целина и се тесно поврзани помеѓу себе.

Елементи на стратегискиот план во спортската фудбалска организација

Елементи на стратегискиот план во една спортска организација се:
Корпоративен план;
Маркетиншски план;
План на секторот за човечки ресурси;
Финансиски план;
Стратегиски план;
Бизнис план.

Спортската маркетиншска стратегија како дел од визијата на спортската органзација се состои од маркетиншскиот модел:

појаснување на организационите маркетиншски цели;
SWOT анализа;
Комуникација со пазарот и купувачите и нивна анализа;
Развојна интегрирана маркетиншска кампања; Имплементација, контрола и евалуација.

Моделот го опишува процесот на работа на функционалните менаџери за маркетинг во спортската фудбалска организација, каде што целиот процес се базира на стратегиската маркетиншска стратегија за реализирање на што повеќе планирани маркетиншски цели и задачи. Со помош на овој модел, функционалните менаџери за маркетинг имаат можност да ја развиваат и да ја надградуваат маркетиншската организациона стратегија со нови иновативни и развојни стратегии со што би биле поконкурентни на спортскиот пазар.

Стратегии во спортскиот маркетинг кои го дефинираат спортскиот продукт

Според Summers и Johnson (2000), спортскиот продукт се разликува од останатите индустриски продукти на пазарот поради:

Создавање на директна конекција со помош на меѓучовечките односи;
Има променлива и експериментална природа;
Постојаната конкуренција од сите спортски фудбалски организации;
Намалената можност за контрола на почетната фаза и форма на спортскиот продукт.

За ефективен развој на стратегијата на продуктот, очигледен е условот за разбирање на потребите, желбите, перцепциите и ставовите кон конкретниот спортски производ од страна на функционалните менаџери за маркетинг. Kotler (1997) и Kotler и Armstrong (2004), предложија четири алтернативни маркетиншски стратегии:

Проширување на спортскиот пазар – зголемување на конзумацијата од страна на постоечките корисници, односно кај спортските фудбалски организации, зголемување на фрекфентноста на гледачите на секој нареден фудбалски натпревар;
Развој на спортскиот пазар – зголемување на продажбата на спортскиот продукт од страна на нови потрошувачи, како резултат на препорака од постоечките потрошувачи, преку повеќе нови и подобри промоции (Stotlar, 1993);
Развој на спортскиот продукт – е во експанзија преку создавање на нови производи или услуги за задоволување на потребите на постојните пазари. Reed (1997) преферира изведен систематски пристап на развој на нов спортски продукт, кој се состои од: 1. Идеен развој – продуктот ги задржува елементите на мисијата; 2. Разгледување – подредување на тоа што не очекува; 3. Евалуација на идејата – составена од тестирање на концептот и продуктот; 4. Развој на маркетинг стратегија: Прелиминарен стратешки план за маркетинг; 5. Развој на продукт: Физички развој на актуелниот продукт; 6. Тест маркетинг – Испитување на развиените стратегии пред да се донесе конечна одлука; 7. Комерцијализација – доколку се донесе конечна одлука, да се започне со имплементација на планираното;
Разновидност – кога спортската организација планира да создаде нов продукт специјално наменет за нови клиенти;
Ценовни стратегии – како и со многу аспекти на стратегискиот процес на спортскиот маркетинг, треба да се развијат различни ценовни цели што се во согласност со целите на корпоративното ниво и маркетинг нивото, како дел од прва фаза. Според Pride и Ferrell (1991) првата фаза има седум стадиуми: 1. Преживување; 2. Профит; 3. Враќање на инвестицијата; 4. Споделување на пазарот; 5. Готовински тек; 6. Статус кво и 7. Квалитет на продуктот. Во втората фаза функционалниот менаџер за маркетинг треба да адаптира стратегија, каде цената на спортскиот продукт е многу ниска. А тоа значи и пропорционално да ја зголеми количината на продажбата за да може да направи обрт;
Стратегии на дистрибуција – се оние каде спортскиот продукт може да биде купен или потрошен. Според Reed (1997), сѐ се состои од тоа да имаш правилен продукт на право место, во право време. Тоа е од клучно значење затоа што значајната конкурентска предност може да се постигне преку ефективна и ефикасна стратегија за дистрибуција.

Маркетиншски комуникациски стратегии во спортската фудбалска организација

Основна цел на која било комуникациска стратегија во маркетингот е интеграција на различните елементи на промотивниот микс во структурирана, кохерентна и интегрирана програма за маркетиншски комуникации која имплицитно се поврзува со маркетиншските целите поставени на почеток. Промотивниот микс е составен од следниве елементи:
Рекламирање – можеби најпознатиот елемент, којшто се состои од платени рекламирања во весник, во магазин, на радио или на рекламни билборди;
Продажни промоции – краткорочни поттикнувања на купувачите, како на пример промоција при купен билет за возрасен, следува бесплатен билет за дете;
Лична продажба – како дел од комуникацијата човек на човек и како една од најефективните промотивни стратегии;
Спонзорство – кое е често видлив промотивен елемент, што може да се искористи за да се постигнат низа комуникациски цели, подигнување на свесноста на купувачите, промена на перцепцијата на јавноста и мотивација на вработените;
Односи со јавноста – се користи како алатка за управување со воспоставување и одржување на односите помеѓу организациите и нивниот однос со јавноста;
Директен маркетинг – составен од елементи како што се директна пошта или мејл, телемаркетинг и телевизија, промотивна стратегија која има директна комуникација со посакуваните целни пазари, со цел стимулирање на продажбата на краток или долг рок;
Интернет – како еден од најпопуларните елементи на маркетиншскиот промотивен микс, каде преку веб страна може во секое време да са набават понудените спортски продукти или билети за спортските натпревари од страна на потрошувачите.
Предизвикот за функционалните менаџери за маркетинг е да утврдат колку ефективно и ефикасно можат да комуницираат преку различните елементи на промотивниот маркетиншски микс, да се обидат кон секој пазар да ги постигнат маркетиншските цели на спортската организација.

Пишува: Дарко Милевски (поранешен професионален фудбалер, м-р по стратегиски и спортски менаџмент).